GURÛB-I İRFÂN VE FİTNE-İ ASIR: ZAMANIN TEFESSÜHÜNE DAİR HİKMETLİ TENKİTLER
"İslâm mâneviyat tarihinde zamanın bozulması / social decay (toplumsal çürüme), sadece takvim yapraklarının ilerlemesi değil, insan rûhunun nübüvvet / prophecy (peygamberlik) güneşinden uzaklaşarak 'ene' / ego (benlik) karanlığına gömülmesi olarak en ince detaylarıyla analiz edilmiştir." Tasavvuf büyükleri, yaşadıkları devirlerin ruhanî / spiritual birer röntgenini çekerek; ahlâkın rüsûma / formal (şekilcilik), samimiyetin ise riyâya / hypocrisy (ikiyüzlülük) dönüşmesini büyük bir hüzünle müşahede etmişlerdir. Kaynaklarda zamanın kötülüğü; değerlerin isim değiştirmesi, ilmin amelden kopması ve kalplerin 'serîre' / secret (gizli iç alem) ile 'alâniye' / manifest (açıktaki hal) arasındaki uçurumun derinleşmesi olarak tasvir edilir [Hucvîrî, 34; Coşan (1), 73]. Değerlerin İsim Değiştirmesi ve Mânevi Fetret Zamanın bozulmasına dair en çarpıcı ve sistemli eleştiri Hücvîrî tarafından getirilmiştir. Ona göre zaman öyle bir 'fetret' / interval (a...