Gabriel García Márquez'in Eserlerinde ve Düşünce Dünyasında Yahudilik ve İsrail

|

Gabriel García Márquez'in yapıtlarında Yahudilik teması, Karayip coğrafyasının çok kültürlü yapısını, toplumsal ön yargıları ve varoluşsal kimlik durumlarını yansıtan simgesel bir unsur olarak yer alır. Yazar, hem kurgusal metinlerinde hem de edebiyat üzerine kaleme aldığı yazılarında Yahudi kimliğini zaman zaman toplumsal klişeleri teşhir etmek, zaman zaman da kaçınılmaz bir varoluşsal durumun metaforu olarak kullanmak amacıyla ele almıştır.

---

1. Eserlerinde Yahudi Figürleri, Temsilleri ve Toplumsal Önyargılar

García Márquez'in romanlarında Yahudiler, Karayip liman kentlerinin ve unutulmuş kasabalarının gizemli, yabancı veya dışlanmış aktörleri olarak karşımıza çıkar.

Eser / Roman	Anlatıdaki Yeri ve İşlevi	Toplumsal ve Edebi Anlamı
Yüzyıllık Yalnızlık (One Hundred Years of Solitude)	Çingenelerin Macondo'ya getirdiği teleskop ve büyüteç, "Amsterdamlı Yahudilerin son buluşu" (latest invention of the Jews of Amsterdam / Amsterdam Yahudilerinin son icadı) olarak sunulur. Ayrıca romanın tarihsel arka planında, Amsterdam'dan Karayipler'e göç eden Yahudi ailelerin kültürel izleri bulunmaktadır.	Dış dünyadaki teknolojik ve bilimsel harikaların kasabaya girişi için simgesel bir referans noktasıdır.
Kırmızı Pazartesi (Chronicle of a Death Foretold)	Angela Vicario, kasabaya gizemli ve zengin bir biçimde gelen Bayardo San Román'ı ilk gördüğünde kibirli ve gururlu tavırlarından ötürü onun bir Yahudi (Jew / Yahudi) olduğunu düşündüğünü söyler.	Taşra toplumunun yabancı, zengin ve gizemli figürlere karşı beslediği kalıplaşmış ön yargıları teşhir eder.
Aşk ve Diğer Şeytanlar (Of Love and Other Demons)	Hekim Doktor Abrenuncio karakteri, kökenini gizleyen bir Yahudi (a Jew who hid his origin / kökenini gizleyen bir Yahudi) olarak anılır; Bernarda, onurunu kökenini saklayan bir Yahudi doktora teslim etmektense ölmeyi yeğleyeceğini ifade eder.	Engizisyon zihniyetinin ve sömürge toplumunun tıp ilmine ve Yahudi kimliğine yönelik bağnaz yaklaşımını yansıtır.

---

2. Varoluşsal Bir Durum Olarak Yazarlık ve Yahudilik

García Márquez, 1966 yılında kaleme aldığı "Bir Kitap Yazarının Talihsizlikleri" (Misfortunes of a Writer of Books / Bir Kitap Yazarının Talihsizlikleri) başlıklı makalesinde, yazarlık mesleğinin zorluklarını ve kaçınılmazlığını anlatırken Yahudi kimliğini çarpıcı bir metafor olarak kullanır. Yazar, edebi üretimin maddi getirilerden ziyade içsel bir zorunluluk olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmeyi yapar:

İnsan sırf yazar olduğu için yazardır; tıpkı bir Yahudi (Jew / Yahudi) ya da Siyah (Black / Siyah) olması gibi....

Bu ifade, García Márquez'in gözünde yazarlığın kişisel bir seçimden ziyade, bireyin kaçamayacağı, değiştiremeyeceği varoluşsal bir kimlik ve kader olduğunu gösterir.

---

3. İsrail Devleti ve Ortadoğu Siyasetine Yaklaşımı

Kaynaklarda, İsrail Devleti'nin kurulduğu 1948–1949 yıllarının, García Márquez'in gazetecilik kariyerine adım attığı ve Soğuk Savaş (Cold War / Soğuk Savaş) döneminin şekillendiği tarihsel bir kesit olduğu belirtilmektedir.

• İsrail'in Kuruluşundaki Sözleri Hakkında: Mevcut kaynak pasajları incelendiğinde, García Márquez'in İsrail kurulduğu sırada bizzat söylediği spesifik bir söze veya doğrudan yapılmış bir açıklamaya rastlanmamaktadır. Kaynaklarda yazarın o dönemdeki gençlik yıllarına ve küresel olayların arka planına değinilmekte, ancak kuruluş anına dair doğrudan bir beyanı yer almamaktadır.
• İsrail Yönetimine Yönelik Sert Eleştirisi (1982): Öte yandan yazarın İsrail devlet politikalarına ve liderlerine yönelik en açık tutumu 1982 yılında görülür. 1982 yılı Haziran ayında İsrail'in Lübnan'ı işgal etmesi ve ardından yaşanan Sabra ile Şatilla katliamları üzerine García Márquez, dönemin İsrail Başbakanı Menahem Begin ile General Ariel Şaron'a sert bir tepki göstererek, bu iki isme "Nobel Ölüm Ödülü" (Nobel Death Prize / Nobel Ölüm Ödülü) verilmesi gerektiğini savunmuştur.

---

Kaynakça (APA Formatı)

• García Márquez, G. (1967). One Hundred Years of Solitude (Trans. Gregory Rabassa). New York: HarperCollins.
• García Márquez, G. (1981). Chronicle of a Death Foretold (Trans. Gregory Rabassa). New York: Knopf / Vintage.
• García Márquez, G. (1994). Of Love and Other Demons (Trans. Edith Grossman). New York: Vintage Books.
• Martin, G. (2008). Gabriel García Márquez: A Life. London: Bloomsbury Publishing.

Benzer Yazılar