Gücün İllüzyonu ve Yozlaşmanın Kapanı: Richard Condon’ın Çözümsüz Bıraktığı Meseleler
 |    |
"Para, gücün ve iktidarın insan hayatına
verdiği zararları anlatırken dikkatini sürekli olarak yoğunlaştırdığı ama
bildiği halde çözüm bulamadığı konular" sarmalında Richard Condon, modern
toplumun ve siyasal sistemlerin anatomisini bir cerrah titizliğiyle kadavra
masasına yatırır. Condon'ın külliyatı boyunca ısrarla üzerinde durduğu, tüm
mekanizmasını en ince ayrıntısına kadar teşhir ettiği ancak insanlığın içinden
çıkamayacağı bir tür "varoluşsal kapana" dönüştüğü için çözüm üretemediği
beş temel ana eksen bulunmaktadır.
1. Medya Manipülasyonu, İletişim Aygıtları ve
Kitlelerin Zihinsel Köleleştirilmesi
Richard Condon, modern medyanın ve kitle iletişim
araçlarının (overcommunications system / aşırı
iletişim sistemi) insan zihnini duyarsızlaştırarak uyuşturan bir lobotomy / beyin ameliyatı işlevi gördüğünü vurgular. Televizyon, gazete manşetleri ve
siyasi tiyatrolar aracılığıyla kitlelere sürekli yapay krizler ve eğlenceler (diversions / dikkat dağıtıcılar) sunulur.
İnsanlar ancak
kendilerine algılamaları söylendiğinde algılayan, inanmaları söylendiğinde
inanan pasif alıcılara dönüşmüştür. Bireyler kendi özgür iradelerini (free will / özgür irade) ve sorumluluklarını teknolojiye
devretmişlerdir. Condon bu durumu teşhis eder; ancak medyanın sunduğu
illüzyonun halk tarafından seve seve kucaklanması ve kitlelerin bu kurgusal
gerçekliği hakikate tercih etmesi nedeniyle bu mekanizmaya bir çözüm bulamaz.
Sistemin
görünürdeki yapısı değişse de gizli güç odaklarının kitleleri manipüle etme
arzusu asla son bulmaz.
Birey kendi özgür iradesini güvenlik ve konfor
uğruna devrettiğinde, iktidarın kurguladığı yanılsama tek gerçeklik haline
gelir.
(Kaynak: Winter Kills, Pasaj 137, 139; Zihin
kontrolü.pdf, Pasaj 201, 281, 376, 380; dikey gülümseme.pdf, Pasaj 518, 524,
576, 590; Emperor of America, Pasaj 632, 639)
2. Kriptokrasi (Cryptocracy / Gizli İktidar) ve
Demokrasinin İflası
Condon’ın eserlerinde devlet mekanizması, halkın
seçtiği vitrin siyasetçilerden değil, arkada çalışan 18-20 kişilik seçilmemiş
bir gruptan; yani ordu, istihbarat (CIA, FBI, Pentagon), dev holdingler ve
mafyadan oluşan cryptocracy / gizli iktidar ağından
ibarettir.
- yüzyıldan kalma Anayasa (Constitution
/ Anayasa) gibi hukuki metinler, modern çağın
milyonlarca kişilik karmaşık nüfusunu yönetmekte tamamen yetersiz ve
hedefsiz kalmıştır. Siyasetçiler
halkın gençlerini tüketen "güler yüzlü yamyamlar" olarak
tanımlanırken, halk ulusal güvenlik (national security / ulusal
güvenlik)
bahanesiyle soyulmakta ve gözetlenmektedir. Condon,
halkın derin devlete ve gizlilik kültürüne olan bağımlılığını bildiği
halde, bürokratik mekanizmanın kendi kendini besleyen devasa bir canavar
haline gelmesi karşısında çaresizliği teşhir etmekle yetinir.
(Kaynak: Zihin kontrolü.pdf, Pasaj 173, 259, 261,
265, 331, 388, 397, 398; dikey gülümseme.pdf, Pasaj 550, 552, 572, 583; Emperor
of America, Pasaj 649)
3. Paranın Kutsallaştırılması ve Suçun
Meşrulaşması ("Money is Love")
Condon'a göre para, insanlık tarihinde orijinal
olarak evlilik ve kan parası (blood money /
kan parası) gibi insani duyguları düzenlemek için icat edilmiştir. Ancak modern
dünyada para, amaç haline gelerek bir dine dönüşmüştür (Money Is Love).
- Saygınlık ve İletişim Ölçütü Olarak Para: Bireyler
artık birbirlerini sevgi veya karakterle değil, parayla ölçmektedir;
parası olmayan erkeğin kadın gözünde saygınlığı ve sevilme şansı
kalmamıştır.
- Meşru Ticaret ile Organize Suçun Kaynaşması: Mafya
aileleri (örneğin Prizzi ailesi) ile Wall Street bankacıları,
politikacılar ve piskoposlar aynı finansal çarkın dişlileridir. Suç para
ürettiği sürece meşrulaşır; birkaç nesil sonra mafya liderlerinin
torunları "eski soylu aileler" (old money / köklü zenginlik) olarak anılmaya başlar.
Condon paranın bu yıkıcı gücünü trajikomik bir
dille hicveder ancak paranın insan zihninde yarattığı "güvenlik ve kabul
görme" hırsını insan doğasından söküp atmanın imkansız olduğunu kabul
eder.
(Kaynak: Winter Kills, Pasaj 135; para
aşktır.pdf, Pasaj 763, 781, 805; prizzi ailesi.pdf, Pasaj 841, 845, 848;
prizzinin onurur.pdf, Pasaj 861)
4. Nüfus Artışı, Biyolojik Şiddet ve Türün
Öz-Yıkım Dürtüsü
Condon, zoolog V.C. Wynne-Edwards’ın teorilerine
dayanarak insanoğlunun toplumsal cinnetini biyolojik bir temele bağlar.
Doğadaki canlı türleri (lemmingler, amfipodlar vb.), nüfus besin kaynaklarının
üçte birine ulaştığında otomatik bir "popülasyonu azaltma" uyarısı
alır.
İnsan türü de
büyük şehirlerde aşırı kalabalıklaştıkça içgüdüsel olarak birbirini yok etmeye
programlanır. Savaşlar, kent gerillaları, artan cinayet
oranları, uyuşturucu salgınları, aile kurumunun çöküşü ve radikal toplumsal
hareketler (örneğin aşırı cinselleşme veya agresif kadın-erkek çatışmaları)
aslında türün besin ve yaşam alanını korumak için başvurduğu şuursuz bir self-destruction / öz yıkım refleksidir. Modern tıp ölüm oranlarını
düşürdükçe, doğanın dengesi bozulmakta ve insanlık daha büyük bir kitlesel
şiddete sürüklenmektedir. Condon, bu içgüdüsel yıkım kodunun insan genomuna
kazınmış olmasından dolayı çaresiz olunduğunu savunur.
(Kaynak: dikey gülümseme.pdf, Pasaj 587, 588,
592, 593, 594, 595, 596)
5. Psikolojik Travmalar, Ebeveyn Yaraları ve
Bireysel Sanrılar (Delusions / Sanrılar)
Condon’ın romanlarındaki ana karakterlerin tamamı
psikolojik olarak sakatlanmış bireylerdir. Yazara göre insan balığının aldığı
en ölümcül yaralar anne ve babalıktan aldığı yaralardır (parent fish).
- Geçmişten Kaçış ve Sanrılar: Any
God Will Do romanındaki Francis Vollmer’ın züppelik hezeyanıyla (snobbery / züppelik)
kendisini İngiliz soylusu sanması; The Manchurian Candidate
romanındaki Raymond Shaw'ın annesi tarafından manipüle edilen paranoit
yapısı ve örtük nefreti; Mile High romanındaki Edward West’in
annesi tarafından terk edildikten sonra tüm kadınlara düşman kesilip
onları boğarak öldürme saplantısı ebeveyn travmalarının sonucudur.
- Yalnızlık Kapanı: Bireyler
gerçeklikle yüzleşemediklerinde kendi zihinlerinde inşa ettikleri
sanrılara (delusion
/ sanrı) sığınırlar. Ancak bu yapay dünyalar onları daha derin bir yalnızlığa
ve akıl hastalığına sürükler. Condon, insanoğlunun çocukluk dönemi
travmalarından ve ebeveyn mirası olan suçluluk duygularından tam anlamıyla
asla özgürleşemeyeceğini trajik bir gerçeklik olarak sunar.
(Kaynak: Any God Will Do.pdf, Pasaj 20, 22, 33,
38; mancurya adayı.pdf, Pasaj 695, 700, 701, 702; mile high.pdf, Pasaj 727,
728, 729)
APA Formatında Kaynakça / Dipnotlar
- Bowart, W. (1978). Operation Mind Control (Foreword by R.
Condon). Fontana/Collins.
- Condon, R. (1958). The Oldest Confession. Apperley / Mysterious
Press.
- Condon, R. (1959). The Manchurian Candidate. Pocket Star Books
/ Simon & Schuster.
- Condon, R. (1966). Any God Will Do. Penguin Books / William
Heinemann Ltd.
- Condon, R. (1969). Mile High. The Dial Press / Mysterious
Press.
- Condon, R. (1971). The Vertical Smile. The Dial Press.
- Condon, R. (1974). Winter Kills. RosettaBooks.
- Condon, R. (1975). Money Is Love. The Dial Press.
- Condon, R. (1982). Prizzi's Honor. RosettaBooks.
- Condon, R. (1983). A Trembling Upon Rome. New English Library.
- Condon, R. (1986). Prizzi's Family. Mysterious Press.
- Condon, R. (1990). Emperor of America. Simon & Schuster.
« Prev Post
Next Post »
Yorumlar
Yorum Gönder