İsmail Hakkı Altuntaş 3

"İslâm mâneviyat tarihinde zamanın bozulması / social decay (toplumsal çürüme), sadece takvim yapraklarının ilerlemesi değil, insan rûhunun nübüvvet / prophecy (peygamberlik) güneşinden uzaklaşarak 'ene' / ego (benlik) karanlığına gömülmesi olarak en ince detaylarıyla analiz edilmiştir." Tasavvuf büyükleri, yaşadıkları devirlerin ruhanî / spiritual birer röntgenini çekerek; ahlâkın rüsûma / formal (şekilcilik), samimiyetin ise riyâya / hypocrisy (ikiyüzlülük) dönüşmesini büyük bir hüzünle müşahede etmişlerdir. Kaynaklarda zamanın kötülüğü; değerlerin isim değiştirmesi, ilmin amelden kopması ve kalplerin 'serîre' / secret (gizli iç alem) ile 'alâniye' / manifest (açıktaki hal) arasındaki uçurumun derinleşmesi olarak tasvir edilir [Hucvîrî, 34; Coşan (1), 73]. Değerlerin İsim Değiştirmesi ve Mânevi Fetret Zamanın bozulmasına dair en çarpıcı ve sistemli eleştiri Hücvîrî tarafından getirilmiştir. Ona göre zaman öyle bir 'fetret' / interval (a...

"İslâm tasavvuf tarihinin ilk asırlarında 'zühd' / asceticism (dünyadan el çekme) hâli, kalabalık virdlerden ziyade 'ihlâs' / sincerity (samimiyet) ve 'yakîn' / certainty (kesin iman) üzerine bina edilmişti." Sahâbe ve tâbiîn döneminde yaşayan "ilk tabaka" arifler, Resûl-i Ekrem (salla'llâhu aleyhi ve sellem) Efendimiz ile olan ruhanî bağları / spiritual connection sayesinde, kalplerini nurlandırmak için çok uzun dualara veya karmaşık zikir usullerine ihtiyaç duymuyorlardı; zira onların bizzat kendileri "Kur'an-ı nâtık" / speaking Quran (yaşayan Kur'an) mertebesindeydiler. Ancak zamanla "kalplerin kararması" / spiritual darkening ve "dünyevî hırsların artması", mürşidleri sâliki zapturapt altına alacak daha ağır disiplinler ve "evrad" / orisons (düzenli zikirler) ihdas etmeye / create mecbur bırakmıştır. Hizb ve Evradın Artışındaki Temel Sebepler Tasavvufî kaynaklar, ilk dönemlerde az...

  "Tasavvuf ilmi, 'kale-kîle' / said-told (dedi-kodu) üzerine değil, 'senedli' / documented (zincirleme rivayet) bir hakikat silsilesi üzerine bina edilmiştir. Son yazılan cevaplarda belirli bir grup kaynağın (Attar, Kuşeyrî, Gazâlî, Hucvîrî, Şâ’rânî) ön plana çıkması, bir 'ihmal' değil; mevzuların derinliği ile bu eserlerin 'ana kaynak' / primary sources olma vasfı arasındaki ruhanî bir zarurettir." Kaynaklar incelendiğinde görülür ki; tasavvufî düşünce tarihinde "Kur'an ve Sünnet" / Prophetic Tradition dairesini belirleyen, terimleri sistemleştiren ve "anayasa" / constitution hükmünde olan belli başlı eserler, diğer tüm eserlerin de beslendiği ana damarları teşkil eder. Ana Kaynakların Önceliği ve "Tabakât" Hiyerarşisi İslâm mâneviyat tarihinde her eser aynı kategoride / category (sınıfta) değerlendirilmez. Kuşeyrî’nin Risâle ’si, Hucvîrî’nin Keşfü’l-Mahcûb ’u ve Serrâc’ın Lüma ’sı gibi eserler "te...

"İslam düşünce tarihinde tasavvufi literatürün / edebiyatın gelişimi, aslında manevi hayatın geçirdiği evrelerin ve insan ruhunun zaman içerisindeki değişiminin en somut / müşahhas belgesidir." İslam’ın ilk iki asrında "zühd" / asceticism (dünyadan el çekme) olarak başlayan bu hareket, hicri II. asırdan itibaren "tasavvuf" adını alarak kurumsallaşmaya başlamıştır. Bu süreçte kaleme alınan eserler, dönemin ruhunu ve velâyet / sainthood (velilik) anlayışını yansıtırken; her geçen yüzyıl, müelliflerin "yolun kaybolduğuna" ve "insanların manen zayıfladığına" dair şikayetlerinin arttığı görülmektedir. Tasavvufi Kaynakların Tarihsel Klasifikasyonu / Sınıflandırması Tasavvufun gelişim evrelerine göre kaynaklar şu kronolojik / tarihsel sırayla tasnif edilebilir: Zühd Dönemi Eserleri (H. I. ve II. Yüzyıl): Bu dönemde tasavvuf henüz bir isim olarak yerleşmemiştir. Abdullah b. Mübarek ve Ahmed b. Hanbel gibi zatların kaleme al...

      Arab Poet     Muslim Saint Ibn al-Farid, His Verse, and His Shrine Th. Emil Homerin The American University in Cairo Press Cairo • New York Perhaps your phantom will visit my bed in the darkness of dreams. Contents Preface to the Paperback Edition                                              vii Preface                                                                       ...